درابتدا....

مقدمه

   آيا تا كنون به شگفتيهايي كه در اعماق فضا نهفته است فكر كرده ايد؟

اين وبلاگ سعي دارد كه به علاقه مندان اطلاعاتي ازجهان اسرار آميز فضا وآنچه در آن مي گذرد دهد وهمچنين ، سعي دارد كه سفري خيال انگيز براي دوستد اران شكافنده ي رمز خلقت پديد آورد باشد كه روزي سفر به فضا را تمامي انسان ها تجربه كرده ورفتن به فضا كاري سهل به شمار آيد    

   واما ، از جمله اطلاعاتي  كه در طي مروراين وبلاگ به دست مي آوريد را مي توان شامل شناخت كلماتي شد كه در بررسي كتب نجومي ومطالبي از اين قبيل به آن بر مي خوريد وعكس هايي كه همه براي درك بهتر مطالب درج شده است.

کیهان

 

كيهان

   مكاني كه ما در آن زندگي مي كنيم . فوق العاده وسيع است . اين جا كيهان مي باشد وطبيعي است كه بخواهيم آن را بهتر بشناسيم ، بنابر اين دانشمندان ومهندسان ، ابزار ها وسفينه هايي ساخته اند كه براي ما بيشتر از آن كه درتصور بگنجد ، اطلاعات جمع كرده اند .

   تا كنون ما توانسته ايم تصاويري از سيارات رااز فاصله ي بسيار كم تهيه كنيم وبعضي از سفينه ها هم بر روي تعدادي از كرات نشسته اند . ما در مورد كوازارها ، پلسارها ، سوپر نواها ، تصادم كهكشان ها ، حفره هاى سياه وهمچنين ماده  تاريك توانسته ايم مطالب بسيار جالبي به دست آوريم .

ما داده هاي بسيار بسيار فراواني را در خصوص شكل گيري و تولد كيهان جمع آوري نموده وتا حدود زيادي مي دانيم كه پايان كار جهان چگونه مي توان باشد .امروزه آگاهي از اين قبيل موارد ديگر شگفت انگيز نيست .  

و.......

آغاز

   دانشمندان بعد از اين كه دريافتند اجرام آسماني ظاهرا" در حال دور شدن از يكديگرند، نظريه ي «انفجار بزرگ» يا«مهبانگ» را ارائه كردند. اين نظريه بيانگر آن است كه جهان خيلي كوچكتر از اندازه ي فعلي اش بوده است.ستاره شناسان هنوز به دنبال شواهدي براي اثبات اين نظريه وچگونگي پايان يافتن جهان هستند.

 

آغاز انفجار بزرگ

دانشمندان معتقدند مهبانگ ابتدا از انفجار نقطه ي بي اندازه كوچكي به وجود آمده وسپس به اندازه ي فعلي اش رسيده است.

 

درآسمان شب

ماه

   وقتي ماه را تماشا مي كنيد نشانه ها وعوارض تار وتيره رنگي رادر سطح نقرهاي ودرخشان قرص ماه مشاهده مي كنيد. هر طور كه ماه رانگاه كنيد فقط قادر به ديدن يك سمت آن خواهيد بود؛ چون مقدار زماني كه طول مي كشد تا ماه يك دور كامل حول محور خود بچرخد برابر است با مقدارزماني كه ماه يك باربه دورزمين گردش ميكند. 

 

واما.......

 بررسي هاي انجام شده در علم نجوم نشان ميدهد كه منظومه ي شمسي شامل خورشيد وهشت سياره ي ديگر مي باشد كه همه به دور خورشيد در گردش اند كه البته تا مدت هاپيش اين منظومه را شامل نه سياره مي دانستند اما براساس تحقيقات انجام شده پلوتوكه كم جرم ترين سياره ي منظومه ي شمسي بود ازميان سيارات حذف شده وحالا به چشم اقمار ديگرپراكنده در فضا به آن نگاه مي كنند.  

عطارد

نزديك ترين سياره به خورشيد

   مشاهده ي عطارد از زمين چندان ساده نيست.

اين سياره چنان نزديك به خورشيد در گردش است كه از خورشيد خيلي فاصله نمي گيرد. بهترين زمان براي مشاهده ي آن هنگام سپيده دم وغروب است. اما هنگامي كه خورشيد در آسمان است هرگز به اين سياره نگاه نكنيد چراكه اين كار ممكن است به چشمتان آسيب برساند وحتي منجر به كوري گردد!

   از آنجايي كه عطارد خيلي نزديك به خورشيد است ، دماي سطح آن تا 427 درجه ي سانتيگراد مي رسد.بااين حال ميزان دما در سطح تاريك اين سياره تا 183- درجه ي سانتيگراد كاهش مي يابد واين كاهش دما به دليل آن است كه عطارد فاقد جو است كه خورشيد سطح آن را گرم نگه دارد.

 

زهره

دومين سياره از خورشيد

   سياره ي زهره تقريبا" هم اندازه وهم جرم زمين است ودرمقايسه بازمين خيلي هم به خورشيد نزديك نيست. وقتي از زمين به اين سياره نگاه مي كنيم چيزي كه مي بينيم كره اي است بسيار درخشان وفاقد هر گونه علايم مشخص، چرا كه جو آن فقط از توده هاي ابر تشكيل شده است. اين توده هاي ابر، سطح اين سياره را كاملا"ازديد ما مخفي نگه مي دارند. حتي سفينه اي كه به اين سياره فرستاده شد نتوانست سطح آن را ببيند. علي رغم اين موضوع اين را مي دانيم كه سياره ي زهره مكاني كاملا" غير قابل سكونت وبياباني است وجوآن تقيبا" به طور كامل از دي اكسيد كربن تشكيل شده است ودماي سطح آن به 465 درجه ي سانتيگراد مي رسد، اين ميزان دما مي تواند سرب راذوب كند.

 

زمين

سومين سياره از خورشيد

   تا آن جايي كه خبر داريم در هيچ نقطه اي از منظومه ي شمسي غير از كره ي زمين نشانه هايي از حيات وجود ندارد. شرايط در سطح كره ي زمين براي زيست كاملا" مناسب است. خود سياره ي زمين نيز به نوبه ي خود سياره اي است زنده. قسمت دروني آن بسيار داغ وپوسته ي جامد آن نيز كه ما بر روي آن زندگي مي كنيم در واقع بر روي بستري از صخره هايي كه به صورت مايع هستند شناور است.

مريخ

چهارمين سياره از خورشيد

   سياره ي بعداززمين مريخ است كه كوچكتر از زمين مي باشد. مريخ از زمين سردتراست چون از خورشيد دورتراست وميانگين دمادراين سياره به 55- درجه ي سانتيگراد مي رسد. تصاويري كه توسط سفينه هاي كاوشگر گرفته شده اند از وجود كوه ها، دشت ها وحفره هاي آتشفشاني دراين سياره خبرداده اند ونشانه هايي از اين كه در سطح اين سياره آب جريان داردبه دست آمده است.

مشتري

پنجمين سياره از خورشيد

 

   مشتري بزرگترين سياره منظومه ي شمسي وچهارمين جسم درخشان درآسمان است.يكي از دلايل درخشاني اش بزرگي آن است - قطرآن يازده برابرزمين است - بنابراين ميزان بيشتري از نور خورشيد را منعكس مي كند. مشتري سياره اي كاملا" متفاوت اززمين است وبرخلاف زمين كه ساختارش ازصخره سنگ هاست، مشتري عمدتا" از گازهاي هيدروژن وهليوم تشكيل شده است. همچنين مشتري داراي كمربندي از حلقه هاي كمرنگ است.        

زحل

ششمين سياره از خورشيد

   سياره ي زحل يكي ازخارق العاده ترين سيارات منظومه ي شمسي است كه زيبايي خيره كننده اي دارد. اگر با يك تلسكوپ نجومي كوچك به اين سياره نگاه كنيد. حتما" يكي از حلقه هاي پيرامون زحل رامشاهده مي كنيد واحتمالا" دو تا از حلقه هاي آن را.تصاويري كه توسط كاوشگرها ي زحل گرفته شده اندنشان مي دهد كه اين حلقه هاي عظيم در واقع ازهزاران حلقه ي كوچك تشكيل شده اند.

اورانوس

هفتمين سياره از خورشيد

   هرچند اورانوس سومين سياره ي بزرگ منظومه ي شمسي است، اما مشاهده ي اين سياره با چشم غيرمسلح امكان پذيرنيست چون اورانوس خيلي از زمين دور است. همانند مشتري وزحل، اين سياره نيزعمدتا" ازگازهاي هيدروژن وهليوم كه همراه با مقداري گاز متان است تشكيل شده است. وقتي با تلسكوپ قدرتمند به اين سياره نگاه مي كنيم رنگ آن متمايل به آبي است واين رنگ آبي ناشي ازوجودهمان گازمتان است.

نپتون

هشتمين سياره از خورشيد

   نپتون آخرين سياره ازسمت خورشيد به شمار مي آيد. از آنجايي كه نپتون خيلي دور است، بنابر اين نمي توان ان را باچشم غيرمسلح مشاهده كرد. همانند اورانوس، جو نپتون داراي مقداري گاز متان است و در نتيجه موجب مي شود سطح اين سياره آبي رنگ ديده شود. بااين وصف در سطح اين سياره عوارض ونشانه هايي وجود دارند كه اورانوس فاقد آن هاست.

ازستارگان بیشتر بدانید

رنگ ستارگان

اگر با دقت به ستارگان نگاه كنيد ، خواهيد ديد رنگارنگ به نظر مي رسند . با استفاده از اين رنگ ها مي توانيم به اندازه ي ستاره وميزان دماي آن پي ببريم .دانشمندان مي توانند نور يك ستاره را تجزيه كرده وبه صورت يك طيف نور در آورند . طيف نور داراي نوار هاي سياهي است كه خطوط جذبي ناميده مي شوند . علت وجود اين خطوط جذبي ، به خاطر عناصرتشكيل دهنده ي ستاره است كه رنگ هاي معيني از نور را جذب مي كنند .دانشمندان ،با استفاده از اين طيف والگوي خطوط جذبي ، نوع ستاره را تشخيص مي دهند .

 

 

 

 

ستارگان درخشان آبي رنگ

طيف يك ستاره ي آبي رنگ از نوع طيف جذبي است . (بالا) اين نوع ستارگان داغ تر ودرخشان تر از انواع ديگرند در نتيجه خيلي سريع سوختشان  تمام مي شود و عمر كوتاهي دارند اين ستارگان كاملا" زرگ هستند ، يعني حدود بيست برابر خورشيد .

ستارگان زرد - سفيد معمولي

ستاره اي مثل خورشيد ، يك ستاره ي زرد - سفيد

است .

طيف يك ستاره ي زرد - سفيد داراي خطوط جذبي بيشتري نسبت به يك ستاره ي آبي رنگ است . ستارگان زرد - سفيد قبل از اين كه منبسط شوند ومرگشان فرا رسد ، مي توانند مدت ده ميليارد سال بسوزند .

ستارگان قرمز كوچك

ستارگان قرمز كوچك كه كوچك تر از خورشيد هستند ، دمايشان خيلي كمتر از ستارگان زرد - سفيد وآبي است. دماي سطح اين نوع ستارگان ، فقط حدود 3500 درجه ي سانتيگراد است . دماي سطح ستارگان آبي رنگ به 25000 درجه ي سانتيگراد مي رسد ! ستارگان قرمز مي توانند مدت خيلي طولاني تري بسوزند ، تا حدود 100 ميليارد سال!

طيف ستاره ي قرمز داراي تعداد زياد تري از خطوط جذبي است .

 

 

ستارگان خوشه اي

ستارگان به طور يكنواخت درآسمان پراكنده نيستند. در قسمت هاي وسيعي ازآسمان ، مجموعه اي از ستارگان در كنار هم قرار گرفته اند. بعضي از اين مجموعه ستارگان ممكن است شامل هزاران ستاره باشند كه خوشه ناميده مي شوند . دو نوع خوشه وجود دارد .خوشه هاي كلان يا خوشه هاي باز و خوشه هاي كروي بزرگ تر كه نزديك حاشيه ي كهكشان ها واقع هستند .

نگاهي به خوشه ها

بعضي از خوشه هاي باز را با چشم غير مسلح مي توان ديد . خوشه ي پروين در صورت فلكي ثور (گاو نر) راحت تر از بقيه ديده مي شود . روشن ترين ستارگان اين خوشه ، « هفت خواهران » هستند كه همه ي آن ها رابا چشم غير مسلح مي توان ديد.اين خوشه ، شامل چند صد ستاره است .

برگرفته از كتاب ستارگان و كهكشان ها

اثر: جان كرك وود

ترجمه از: حجت الحق حسيني

 ويراستار : مجيد عميق

 پاييز 85  

 

 

درخشندگي ستارگان

درخشندگي ستارگان آسمان به يك اندازه نيست. بعضي ازآن ها روشن تر از بقيه اند درخشندگي آنها، تحت تأثير دو عامل قرار مي گيرد. ميزان روشنايي آن ها وفاصله شان تا زمين. ستاره شناسان براي اندازه گيري ميزان در خشندگي ستارگان دوقياس رابه كار به برند. قدر ظاهري (ميزان روشنايي آن از ديد ناظر زمين) وقدر مطلق (مقدار واقعي نور تابشي ستاره).

در آسمان شب چه می گذرد ؟....

 ستاره

ستاره ي نوتروني               Pulsar            

   گاهي اوقات يك ستاره ي بسيار عظيم (چند برابر بزرگ تر از خورشيد ما) چنان داغ مي شود كه به انفجار مهيبي منجر مي گردد وتا چند روز انرژي فراواني برابر با كهكشاني از ستاره ها از خود متصاعد مي سازد اين انفجاربه ابر نو اختر «سوپرنوا» تبديل مي شود ودر حالي كه با سرعتي باور نكردني به دور خود مي چرخد ، همانند يك نور افكن بزرگ ، پرتوهاي راديويي ونوري را به اطراف ارسال مي كند . اين ستاره ها چشمك زن به نظر مي رسند وبا آن امواج راديويي بسيار قدرتمندي از خود متصاعد مي كنند، برخي از آن ها به دليل دوربودن مسافت ، كم نور به چشم مي خورند ، مگر اين كه با تلسكوپ هاي قوي رصد شوند.

   ستاره هاي نوتروني ، درحال چرخش به دور خود ، علايم راديويي ونور را همچون يك نورافكن به اطراف پخش مي كنند . اين علايم درهربار چرخش  به كره ي زمين هم مي رسند ومي توان توسط راديو آن ها را دريافت كرد يا از آن ها عكس گرفت . پس از ميليون ها سال ، به تدريج از حرارت ستاره هاي نوتروني كاسته مي شود .

دايرۀ المعارف كودكان ونوجوانان . ترجمه وتأليف:

استاد قاسم قاليباف

جلد:2 . بهار 1384  

ستاره ي دنباله دار                          Comet

   ستاره هاي دنباله دار، درمسيرها يا مدارهايي، منظومه ي شمسي را دورمي زنند . اين ستاره ها گا هي ازنزديك خورشيد وگاهي نيز از نقطه اي با فاصله ي زياد از مدار پلوتون كه دور ترين سياره است ، عبور مي كنند.هر دوركامل يك ستاره ي دنباله داررا دوره ي آن مي نامند اين دوره در مورد برخي از آن ها سه وسال ونيم ودر مورد برخي ديگر، بيش از هزاران سال به طول مي انجامد .

   ستاره هاي دنباله دار از گازهاي يخ زده ،يخ، گرد وغبار وسنگ تشكيل شده اند .

   قطر بزرگترين ستاره هاي دنباله دار ، از چند كيلو متر تجاوز نمي كند ، ولي طول دنباله ي نوراني آن ممكن است به ميليون ها كيلو متربرسد .

   هنگامي كه يك ستاره ي دنباله داربه خورشيد نزديك مي شود ، اشعه ي خورشيد به ذرات آن ضربه مي زند وآن ها را آن چنان با فشار به سمت عقب ستاره مي راند كه به صورت يك دنباله ي طويل در مي آيد؛ دنباله ياين ستاره ها از گرد وغبار هاي درخشان تشكيل شده

وآن قدررقیق است که حتی اگر موشکی از درون آن عبور کندهیچ آسیبی نمی بیند.كره ي زمين تاكنون از درون دنباله ي چند ستاره ي دنباله دارعبور كرده است ؛ ستاره ي دنبله دار هالي كه يكي ازمشهورترين اين نوع ستاره هاست ، نام خود را از ستاره شناسي به نام «ادموند هالي» گرفته است . وي در سال 1682، مسير وزمان برگشت يك ستاره ي دنباله دار نوراني را به درستي پيش بيني كرد .

دايرۀ المعارف كودكان ونوجوانان . ترجمه وتأليف:

استاد قاسم قاليباف

جلد:1 . بهار 1384

معرفی کتاب

معرفي كتاب

نيكولاوس كوپرنيك

پدر اختر شناسي مدرن

اسكات اينگرم

ترجمه ي محمد رضا افضلي

ناشر. مؤسسه ي فرهنگي فاطمي

چاپ اول.1385

 

     نخستين آثاردر اخترشناسي                                                                                                                              

اگرچه كوپرنيك به خدمت كليسا اشتغال داشت،با امور سياسي يا مذهبي آن سر وكار نداشت.ابتدا شغل كارمندي سطح پايين كاملا" برايش مناسب بود،

زيرادراين مقام فرصت كافي براي رصد وثبت حركات ستاره ها وسياره ها از رصدخانه ي خود پيدا مي كرد.

   در سال 1514 كتابي باعنوان شرح مختصرنوشت و دست نويس آن را بين چند تن ازدوستان نزديك خود توزيع كرد در اين كتاب اثري از محاسبات رياضي به چشم نمي خورد ، اما نخستين اثر شناخته شده ي كوپرنيك در باب نظريه ي خورشيد مركزي است.

   شرح مختصرسندي ارزشمند است،زيرا حاوي هفت اصل موضوع معروف است . اين اصول اساس تحقيقات اخترشناسي كوپرنيك را تشكيل مي دهند.

   كوپرنيك دراين كتاب شرح مي دهد كه نتيجه گيري هاي اوبرهمين اصل مبتني است ومي كوشد آنها را ثابت كند :

·       عالم مركز ندارد.

·       زمين مركز عالم نيست.

·       خورشيد مركز منظومه ي شمسي است.

·       فاصله ي زمين تا خورشيد،درمقايسه با فاصله ي آن تاستاره ها ناچيز است.

·       چرخش روزانه ي ستاره ها،ناشي از چرخش زمين است.

·       حركت سالانه ي خورشيددر آسمان ناشي ازگردش زمين به دور خورشيد است.    

وقتي خورشيد را مركز منظومه شمسي فرض كنيم، سياره هايي كه از خورشيد دورترند، در مقايسه با سياره هاي نزديكتر به خورشيد، در مدار خود آهسته تر حركت مي كنند وبنابراين به نظر مي رسد كه از سياره هايي كه آهسته حركت مي كنند وحركت رجعي دارند، مي گذرند.

   بعضي اخترشناسان ديگر، به صورت هاي مختلف، در مورد شش اصل موضوع اول بحث كرده بودند، اما هيچ كس حركت رجعي سياره هاي دور از خورشيد را به درستي شرح نداده بود.

   حركت رجعي پديده اي است كه سبب مي شود سياره، به جاي حركت در مسير عادي خود، درحال حركت بهعقب تصور شود. گاه به نظر مي رسد كه سياره اي به مدت يك يادو روز حركت رجعي دارد.

   بيش از يك هزار سال، اخترشناسان توضيح بطلميوس راپديده ي حركت رجعي پذيرفته بودند.

در منظومه ي زمين مركزي، حركت رجعي هنگامي روي مي دهد كه سياره اي، در ضمن گردش به دور زمين ، روي دايره اي كوچك تربه نام فلك تدويرنيز دوران كند، درست همان طوركه ماه دور زمين مي گردد.

   طبق نظر بطلميوس، در نقاط معيني از فلك تدوير، سياره ها از شرق به غرب مي روند، اگرچه مركزفلك تدويربه حركت خود در مدار غرب به شرق ادامه مي دهد.

   كوپرنيك در كتاب شرح مختصرمدل فلك تدوير

بطلميوس رارد كرد. توضيح كوپرنيك براي حركت رجعي با اصول پذيرفته شده ي فيزيك مطابقت دارد.

   مثلا" هنگامي كه زمين، كه سريع تر حركت ميكند، از كنار بهرام (مريخ ) كه آهسته تر حركت ميكند مي گذرد، به نظر مي رسد بهرام به سمت عقب مي رود.           

کهکشان

كهكشان ها

   كهكشان ها مجموعه ي عظيمي از ستارگانند. كهكشان ما كه راه شيري ناميده مي شود، نمونه ي كاملا" بزرگي از كهكشان هااست. تصور مي شود كه حدود 100 ميليارد ستاره دارد وطول آن تقريبا" 000/100 سال نوري وقطرش 1000 سال نوري است. اين شهر هاي عظيم ستاره اي، به وسيله ي نيروي جاذبه ، همه ي اجسام موجود دردرون كهكشان را در كنار يكديگر نگه داشته اند.

راه شيري

   اگر در شبي كاملا" صاف كه ماه در آسمان نيست،به آسمان نگاه كنيد، راه شيري را مي بينيد.

اين كمربند شيري منظره وديد ما از كهكشان است. راه شيري در واقع به صورت يك صفحه ي مدور مارپيچ است وظاهر شيري رنگ آن، به خاطر نورحاصل از ميليارد ها ستاره اي است كه باهم در مي آميزند.

كهكشان امرأۀ المسلسلۀ (اندرومدا)

  نزديكترين  كهكشان قابل قياس با كهكشان ما، كهكشان موجود در صورت فلكي (امرأۀ المسلسلۀ)

است. اين كهكشان حدود دو يا سه برابر راه شيري است ومانند كهكشان ما ، مار پيچي است. از آنجايي كه ديد ما از كنار مي باشد. مشكل است ساختار مارپيچي آن را ببينيم. در فاصله ي 2/3 ميليون سال نوري ، اين دورترين جسمي است كه باچشم غير مسلح قابل رؤيت است.     

ميليون ها كهكشان

   كهكشان ما يكياز صدها كهكشان موجود در جهان هستي است. تصاوير گرفته شده توسط تلسكوپ فضايي هابل، نشان مي دهد كه تلسكوپ هر جهتي را ه نشان بدهد، ميليون ها، كهكشان را مي توان مشاهده كرد. چون مدت زمان زيادي طول مي كشد تا نور دور ترين كهكشان ها به ما برسد، تصويري كه از آن ها مي بينيم، مربوط به زماني است كه جهان خيلي جوان تر بوده است.

 

   انواع كهكشان                 مارپيچي  و      نامنظم

                                     مارپيچي بسته    و  بيضوي

 

 

شكل گيري كهكشان

   كهكشان ها نيز مانند ستارگان از ابر هاي گازي شكل، تشكيل مي شوند كه در اثر نيروي جاذبه ي خود، در هم فرو مي ريزند. وهم زمان بااين عمل مي چرخند. ابتدا، ستارگان تنها در مركز اين ابر عظيم شكل مي گيرند. بسياري از اين ستارگان، عظيم بوده، و تنها براي مدت كوتاهي نورافشاني مي كنند.

افزايش سرعت

   سپس ستارگان در نواحي خارجي تر، شروع به شكل گيري مي كنند.وقتي كهكشان جوان مي چرخد

ماده ي پيرامون بخش مركزي پهن شده وتبديل به يك صفحه ي مدورمي شود.

خوشه هاي گويچه اي، از گاز باقي مانده در اطراف كهكشان به وجود مي آيند.

اكنون

   صفحه ي مدور، حالا خيلي مشخص است وبازوهاي مارپيچي درون آن شروع به شكل گيري مي كند چون تراكم مواد موجود در بازوهاي مارپيچي كمتر است، شكل گيري ستارگان در اين نواحي كندتر صورت مي گيرد.

   

لغات نجومی

سيارك ها

   قطعات سنگ ويخ بي شماري در منظومه ي شمسي ما وجود دارند واكثر آنهااز زمان تشكيل منظومه ي شمسي برجاي مانده اند. اكثراين قطعات كه سيارك ناميده مي شوند بين حلقه ي مشتري ومريخ قراردارند وپيرامون خورشيد گردش مي كنند.

   سيارك ها باچشم غيرمسلح قابل رؤيت نيستند، امابعضي ازسيارك هاي بزرگ به كمك دوربين    هاي چشمي قدرتمند وتلسكوپ هاي نجومي كوچك قابل مشاهده اند.

 

ميدان مغناطيسي وشفق قطبي

   دراعماق زير پاي شما، يك مولد برق بسيار عظيم جريان الكتريسيته اي توليد مي كندكه ميدان مغناطيسي قدرتمندي به وجود مي آورد واين همان ميدان مغناطيسي زمين است وپي بردن به وجود اين ميدان مغناطيسي آسان است - كافي است به عقربه ي يك قطب نما نگاه كنيد كه جهت آن رو به شمال است - ساير سيارات نيز داراي ميدان هاي مغناطيسي اند و بعضي از آن ها گستره اي به طول ميليون ها كيلومتر را تحت تأثيرخود قرار مي دهند.